
تکنولوژی اتصال هیبریدی (Hybrid Bonding) به عنوان راهکار پیشرفته بستهبندی سه بعدی تراشهها، جهشی بزرگ در تراکم اتصالات پردازندهها ایجاد کرده است. در این فناوری، اتصالات مس-به-مس مستقیماً و بدون استفاده از میکروبامپهای قلعی برقرار میشوند تا پهنای باند و کارایی سیستمهای پردازشی مدرن، از پردازندههای اداری و اولترابوکهای باریک گرفته تا شتابدهندههای هوش مصنوعی، به شکل چشمگیری افزایش یابد. اگرچه کمپانی TSMC توانسته گام اتصالات را به ۶ میکرون برساند و اینتل نیز این فناوری را در سرورهای خود تجاریسازی کرده است، اما تصمیمات جدید استانداردسازی، ورود آن به حافظههای با پهنای باند بالا (HBM) را تا چند سال به تاخیر انداخته است.
روشهای سنتی بستهبندی تراشهها از میکروبامپهای قلعی با گام حدود ۴۰ میکرون استفاده میکردند که در نسلهای جدید حافظه تا ۱۰ میکرون کاهش یافته بود. در مقابل، فناوری اتصال هیبریدی دقیقاً از نقطهای آغاز میشود که میکروبامپها به بنبست رسیدهاند. با حذف گویهای قلعی و جلا دادن سطح ویفر تا دقت زیر نانومتر، اتصالات مس-به-مس تحت فشار و حرارت ۲۰۰ تا ۳۰۰ درجه سانتیگراد شکل میگیرند. این امر تراکم اتصالات عمودی را تا ۱۵ برابر نسبت به بستهبندیهای سنتی افزایش داده و چگالی سیگنال را به حدود ۱۴,۰۰۰ سیگنال در هر میلیمتر مربع میرساند.
صنعت نیمههادی این فرآیند را به دو روش اصلی پیادهسازی میکند:
کمپانی TSMC با پلتفرم System on Integrated Chips (SoIC) سهم اصلی تولید انبوه اتصال هیبریدی را در اختیار دارد. نقشه راه این شرکت نشان میدهد که گام اتصالات از ۹ میکرون در سال ۲۰۲۳ به ۶ میکرون در سال ۲۰۲۵ رسیده و تا سال ۲۰۲۹ به ۴.۵ میکرون خواهد رسید. در این پلتفرم، تراشهها ابتدا بهصورت عمودی متصل شده و سپس در کنار حافظههای HBM روی یک اینترپوزر سیلیکونی قرار میگیرند؛ ترکیبی که در صنعت با نام بستهبندی 3.5D شناخته میشود و نمونه بارز آن در شتابدهندههای سری MI300 شرکت AMD به کار رفته است.
در سوی دیگر، اینتل تکنولوژی Foveros Direct را در پردازندههای سرور سری Clearwater Forest (بر پایه گره پردازشی 18A) به مرحله بهرهبرداری رسانده است. اینتل با استفاده از گام ۹ میکرونی مس-به-مس، کاشیهای پردازشی را روی یک اینترپوزر فعال متصل کرده و نسل بعدی این فناوری را برای دستیابی به گام ۳ میکرون هدفگذاری کرده است.
تا پیش از این تصور میشد حافظههای HBM بزرگترین بازار مصرف اتصال هیبریدی خواهند بود. اما سازمان استانداردسازی JEDEC با افزایش سقف ارتفاع بسته HBM از ۷۲۰ به ۷۷۵ میکرون، معادله را تغییر داد. این فضای اضافی به سازندگان اجازه داد تا حافظههای ۱۶ لایه HBM4 را همچنان با فناوری ارزانتر و شناختهشدهتر میکروبامپ تولید کنند.
غولهای تولیدکننده حافظه از جمله SK Hynix و Samsung با توجه به هزینههای بالای اتصال هیبریدی، ترجیح دادند در نسل HBM4 از روشهای بهبودیافته قبلی استفاده کنند و پیادهسازی اتصال هیبریدی را به نسلهای HBM4E و HBM5 (حدود سالهای ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۰) موکول نمایند. با این حال، سرمایهگذاریهای میلیاردی روی کارخانههای جدید بستهبندی پیشرفته در آمریکا و سنگاپور نشان میدهد که تغییر پارادایم به سمت اتصالات هیبریدی اجتنابناپذیر است.
پیادهسازی اتصال هیبریدی نیازمند محیطهای فوق تمیز و فرآیندهای پولیش شیمیایی-مکانیکی (CMP) بینقص است، چرا که وجود ذرهای کوچکتر از یک میکرون میتواند باعث ایجاد عدم اتصال در صدها پد مس شود. همین حساسیت بالا، بازار تجهیزات و ابزارهای بستهبندی پیشرفته را بسیار داغ کرده است.
شرکتهای بزرگ سازنده ابزارهای نیمههادی در حال رقابت شدیدی برای تسلط بر این بازار هستند. اگرچه پذیرش این فناوری در بخش حافظه با تاخیر مواجه شده، اما رشد روزافزون پردازندههای چند تراشهای (Multi-Die) و نیاز مبرم به کاهش مصرف انرژی و افزایش پهنای باند، اتصال هیبریدی را به رکن اصلی صنعت نیمههادی در سالهای آینده تبدیل کرده است.
این مطلب بر اساس خبر Tom’s Hardware بازنویسی و ترجمه شده است.
دیدگاهها۰
برای ثبت نظر، پرسش یا رأی ابتدا وارد حساب کاربری شوید.