
در اواخر دهه ۲۰۰۰ میلادی، «پیم سولیوان-تیلور» ششساله، در صندلی عقب خودرویی در جنوب تایلند نشسته بود و به کوههای سرسبزی نگاه میکرد که یکی پس از دیگری از مقابل چشمانش میگذشتند. ناگهان منظرهای تلخ توجه او را جلب کرد: نیم بیشتری از یک کوه عظیم معدنکاوی شده و چهرهای عریان و نارنجیرنگ از خاک بر جای مانده بود. این نخستین باری بود که او درنیافتههای کودکانه خود متوجه شد انسانها میتوانند طبیعت را دستکاری کنند و این تغییرات همیشه به نفع زمین نیست.
با گذشت سالها و مهاجرت خانوادهاش به بریتانیا، سولیوان-تیلور به گروههای فعال محیطزیستی پیوست. اما احساس تنهایی در مسیر مبارزه با تغییرات اقلیمی و فرسودگی روانی ناشی از تلاشهای فردی، او را آزار میداد. تا اینکه با ابتکار عملی به نام Force of Nature آشنا شد؛ سازمانی مستقل در بریتانیا که برنامههای گروه درمانی آنلاین و غیررسمی را برای نوجوانان و جوانان نگران از آینده زمین برگزار میکند.
امروزه متخصصان روانشناسی، جامعهشناسی و اقتصاد از واژه جدیدی به نام «بحران چندگانه» (Polycrisis) برای توصیف وضعیت موجود استفاده میکنند. نسل جدید تنها با افزایش سطح دریاها و گرمایش زمین مواجه نیست؛ آنها در بستری از بحرانهای همزمان رشد میکنند. در شرایطی که تورم، هزینههای سرسامآور مسکن، نوسانات اقتصادی و حتی بررسی ناچارانه قیمت روز لپ تاپ گیمینگ و ابزارهای دیجیتال برای تحصیل و کار، جوانان را تحت فشار مالی قرار داده است، نگرانی از بیکاری ناشی از هوش مصنوعی، بیماریهای همهگیر و جنگهای منطقهای نیز به این فهرست اضافه شدهاند.
بر اساس پژوهش شاخص سال ۲۰۲۱ که در مجله Lancet Planetary Health منتشر شد، بیش از ۶۰ درصد از ۱۰ هزار کودک و نوجوان نظرسنجیشده در ۱۰ کشور، نگرانی شدید خود را از تغییرات اقلیمی اعلام کردند و ۵۶ درصد آنها معتقد بودند که «بشریت محکوم به فنا است».
این حجم از فشارهای روانی که روانشناسان آن را «اضطراب اقلیمی» یا «استرس پیشاز-فاجعه» مینامند، سبب شده تا شبکههای آنلاین و گروههای حمایتی برای ارتقای سلامت روان جوانان شکل بگیرند.
در جلسات آنلاین Force of Nature، تسهیلگران جوان به شرکتکنندگان یاد میدهند که احساسات تلخ و اضطراب خود را بپذیرند و آن را به اقدامات ملموس در جامعه محلی تبدیل کنند. «کلاور هوگان»، بنیانگذار این مجموعه، بر این باور است که: «ما به ۱۰۰ فعال محیطزیست بینقص نیاز نداریم، بلکه به میلیونها فعال غیربینقص احتیاج داریم.»
همزمان، گروههای دیگری مانند Good Grief Network (GGN) برنامههای پنجمرحلهای ویژهای را برای نوجوانان طراحی کردهاند. یکی از تمرینهای محبوب در این کارگاهها، «دیوار گرافیتی اخبار بد» است که در آن، افراد نگرانیهای روزمره خود از شایعات فضای مجازی گرفته تا بحرانهای اقتصادی و جنگ را روی کاغذهای بزرگ ترسیم کرده و سپس درباره احساسات ناشی از آنها گفتگو میکنند.
با وجود گسترش سریع این شبکهها، پژوهشگران تاکید دارند که باید اثربخشی این روشها به صورت دقیق و علمی سنجیده شود. «لیزا جاچنز»، روانشناس و استاد دانشگاه ناتینگهام، معتقد است که پژوهشهای ارزیابیکننده در این زمینه هنوز در مراحل اولیه هستند. روانشناسان باید مشخص کنند کدام رویکردها برای چه افرادی و در چه شرایطی بیشترین کارایی را دارند تا از هدررفت منابع و وقت جوانان جلوگیری شود.
پژوهشهای انجامشده روی مدلهای مواجهه نشان میدهد زمانی که جوانان احساس کنند صدایشان شنیده میشود و بزرگسالان واقعاً دغدغههای آنها را درک میکنند، به طور طبیعی به سمت عملگری مثبت و جامعهمحور حرکت خواهند کرد.
تاریخ نشان داده است که بشریت همواره با بحرانهای سهمگینی مانند جنگهای جهانی، همهگیریهای مرگبار و چالشهای حقوق بشری مواجه بوده است. بررسی مسیر طیشده توسط نسلهای گذشته میتواند حس امید را در نسل جدید زنده کند. نمونه بارز آن، ترمیم لایه اوزون پس از معاهده بینالمللی ممنوعیت مواد شیمیایی مضر بود که نشان داد اقدام دستهجمعی انسانها میتواند بحرانهای زیستمحیطی را مهار کند.
سولیوان-تیلور که اکنون خود جلسات حمایتی را رهبری میکند، میگوید: «اگر اجداد ما توانستهاند از میان سختترین بحرانهای تاریخ عبور کنند، ما نیز قادر خواهیم بود این مسیر را با موفقیت طی کنیم.»
این مطلب بر اساس خبر MIT Technology Review بازنویسی و ترجمه شده است.
دیدگاهها۰
برای ثبت نظر، پرسش یا رأی ابتدا وارد حساب کاربری شوید.