هشدار متخصصان درباره خطرات پنهان داروهای لاغری GLP-۱ در تشدید اختلالات خوردن

افزایش چشمگیر و بیسابقه اختلالات خوردن در سراسر جهان
داروهای لاغری بر پایه GLP-1 که به عنوان یکی از بزرگترین پیشرفتهای زیستفناوری دهه اخیر شناخته میشوند، چالشهای تازهای را در حوزه سلامت روان ایجاد کردهاند. روانشناسان بالینی هشدار میدهند که این داروها با وجود کارایی در کاهش وزن، میتوانند به محرکی جدی برای بروز یا تشدید اختلالات رفتاری خوردن تبدیل شوند.
بر اساس پژوهش جدیدی که در مجله علمی JAMA Psychiatry منتشر شده است، میزان وقوع سالانه اختلالاتی نظیر بیاشتهایی عصبی (آلورکسیا) و پرخوری عصبی (بولیمیا) بین سالهای ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۳ حدود ۷۱ درصد افزایش یافته است. تا سال ۲۰۲۳، حدود ۱۸.۱ میلیون نفر در سراسر جهان به یکی از این دو بیماری مبتلا شدهاند؛ آماری که طبق پیشبینی مدلهای آماری میتواند تا سال ۲۰۵۰ به ۲۱.۸ میلیون نفر برسد.
با این حال، کارشناسان تأکید میکنند آمار واقعی بسیار فراتر از این ارقام است. این دو بیماری تنها بخشی از طیف گسترده اختلالات خوردن را تشکیل میدهند و میزان واقعی شیوع چنین اختلالاتی احتمالاً تا سه برابر آمارهای رسمی برآورد میشود.
نقش شبکههای اجتماعی و پیامدهای دوران قرنطینه
اگرچه عوامل ژنتیکی در استعداد ابتلا به اختلالات خوردن موثرند، اما فشارهای محیطی و روانی به عنوان محرک اصلی عمل میکنند. بررسیها نشان میدهد چند عامل کلیدی در رشد بیسابقه این اختلالات نقش داشتهاند:
- الگوریتمهای الگوساز در شبکههای اجتماعی: پلتفرمهایی مانند تیکتاک با نمایش تصاویر دستکاریشده و ترویج معیارهای غیرواقعی زیبایی، کاربران در معرض خطر را هدف قرار میدهند. تحلیلی نشان داده که الگوریتم تیکتاک برای کاربران مبتلا به اختلالات خوردن، تا ۴۳۴۳ درصد محتوای مسموم و تحریککننده بیشتری نسبت به سایر افراد نمایش میدهد.
- پاندمی کووید-۱۹ و انزوای اجتماعی: قرنطینههای طولانیمدت به افزایش ناگهانی فشار روانی منجر شد. دادههای پژوهشی نشان میدهد آمار بستریشدگان مبتلا به اختلالات خوردن در بیمارستانهای آمریکا در فاصله سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۰ به دو برابر افزایش یافته است.
داروهای GLP-1؛ ابزاری نوین با خطرات پنهان روانشناختی
ورود گسترده داروهای ضدچاقی مبتنی بر GLP-1 به بازار جهانی، نگرانی متخصصان را دوچندان کرده است. طبق نظرسنجیهای اخیر، حدود ۱۵ درصد از مردم آمریکا از این داروها برای کاهش وزن استفاده کردهاند. با این حال، دسترسی آسان و بدون نظارت به این داروها از طریق داروخانههای ترکیبی یا فروشگاههای آنلاین نامعتبر، خطرات جدی به همراه داشته است.
پژوهشهای بالینی نشان میدهند حدود ۳۰ درصد از افراد مبتلا به اختلالات خوردن تجربه مصرف داروهای GLP-1 را داشتهاند و دستکم ۱۰ درصد از آنها دچار سوءمصرف این داروها شدهاند. متخصصان نگرانند که این داروها روند کاهش وزن را در مبتلایان به بیاشتهایی عصبی بهشدت شتاب بخشیده و آنها را در مراحل پیشرفته و جبرانناپذیر بیماری روانه بیمارستانها کند.
کاهش سن ابتلا به اختلالات رفتاری غذا خوردن
یکی از نگرانکنندهترین پیامدهای رواج این داروها، پایین آمدن سن ابتلا است. گزارشهای پزشکی نشان میدهد کودکانی در سنین ۸ تا ۱۱ سالگی به این اختلالات دچار شدهاند یا حتی اقدام به تهیه داروهای لاغری از طریق پلتفرمهای آنلاین کردهاند.
ضرورت غربالگری و تشدید نظارتهای پزشکی
برای مقابله با این بحران رو به رشد، جامعه پزشکی بر ضرورت تدوین پروتکلهای نظارتی سختگیرانهتر تأکید میکند. متخصصان توصیه میکنند که پزشکان پیش از تجویز هرگونه داروی لاغری مبتنی بر GLP-1، بیمار را از نظر ارزیابیهای روانپزشکی و احتمال ابتلا به اختلالات خوردن غربالگری کنند.
همچنین افزایش آگاهی عمومی بیماران، آموزش خانوادهها و پایش مستمر افرادی که تحت درمان با این داروها قرار دارند، از راهکارهای کلیدی جهت جلوگیری از آسیبهای جبرانناپذیر روانشناختی و جسمانی به شمار میرود.
این مطلب بر اساس خبر MIT Technology Review بازنویسی و ترجمه شده است.

















دیدگاهها۰
برای ثبت نظر، پرسش یا رأی ابتدا وارد حساب کاربری شوید.