اسپیسایکس و برنامه بلندپروازانه گرفتن استارشیپ با برج پرتاب در پرواز بعدی

شرکت اسپیسایکس در یک رویداد قابل توجه و فراتر از انتظار، سیزدهمین پرواز آزمایشی کامل استارشیپ خود را با موفقیت انجام داد. این فضاپیما پس از طی نیمی از مسیر کره زمین، دقیقاً در محل از پیش تعیین شده در اقیانوس هند به آرامی فرود آمد و سالم ماند.
پیش از این نیز استارشیپ فرودهای دقیقی در آب تجربه کرده بود؛ اما این بار فضاپیما به آرامی واژگون شد و به صورت شناور در بخش دوری از اقیانوس در غرب استرالیا آرام گرفت. فرودهای پیشین اغلب با آتشسوزیهای شدید همراه بودند، نتیجهای که مقامات اسپیسایکس برای هر فرود آبی استارشیپ انتظار آن را داشتند.
استارشیپ شناور و سالم به نظر میرسید، پس از رسیدن به اقیانوس هند. مهندسان اسپیسایکس پهپادهایی را بر فراز فضاپیما به پرواز درآوردند تا از سپر حرارتی آن بازرسی کنند. این بازرسی دقیقترین نگاه آنها را به چگونگی مقاومت بیش از ۱۸,۰۰۰ کاشی سرامیکی عایقبندی کننده بدنه فولادی فضاپیما در برابر سفر رفت و برگشت به فضا فراهم آورد. این کاشیها دمای حداکثر ۱۴۳۰ درجه سانتیگراد را تحمل کردند، در حالی که استارشیپ در پایان پرواز یک ساعته خود از استاربیس، تگزاس، به جو زمین بازمیگشت.
با الهام از پایان بینقص پرواز اخیر، اسپیسایکس احتمالاً در پرتاب بعدی استارشیپ، قدم بزرگتری برخواهد داشت. این گام شامل پرتاب استارشیپ در مسیری با برد بیشتر، شاید حتی به مدار پایین زمین، و سپس بازگرداندن آن به محل پرتاب خواهد بود. بازوهای مکانیکی برج پرتاب تلاش خواهند کرد تا فضاپیما را در هنگام کاهش سرعت و شناور شدن در هوا، مهار کنند. اسپیسایکس پیش از این این کار را با تقویتکننده عظیم سوپر هوی (Super Heavy) خود انجام داده است، هرچند که این تقویتکننده بزرگتر و سنگینتر از خود استارشیپ است؛ اما با سرعت بسیار کمتری بازمیگردد.
ایلان ماسک، بنیانگذار و مدیرعامل اسپیسایکس، جمعه شب در پستی در شبکه اجتماعی ایکس (X) نوشت: «مگر اینکه پس از بررسی دادههای مأموریت مشکلی پیدا کنیم، اسپیسایکس تلاش خواهد کرد در پرواز بعدی، استارشیپ را با برج مهار کند.»
جستجوی دقیق دادهها
مهندسان برای مدت طولانی عملکرد و دوام سپر حرارتی را یکی از دشوارترین چالشهای برنامه استارشیپ میدانستند. جاه طلبی اسپیسایکس برای استارشیپ شامل چرخشهای سریع و در نهایت پروازهای متعدد در روز است. برای دستیابی به این هدف، سپر حرارتی باید در برابر لرزشها و دماهای شدید در طول پرتاب و ورود مجدد به جو، مقاوم باشد. این سپر را نمیتوان پس از هر پرواز بازسازی یا تعویض کرد.
دن هوت، مدیر ارتباطات اسپیسایکس که در پخش زنده شرکت توضیح میداد، گفت: «این اولین باری است که ما یک استارشیپ سالم را در آب فرود میآوریم. این وضعیت یک سناریوی رؤیایی برای تیمی است که در تلاش برای جمعآوری دادههای سپر حرارتی است.»
فرود سالم و بدون آسیب دیدگی در روز جمعه همچنین این امکان را برای اسپیسایکس فراهم میکند که موشک را برای بازرسیهای دقیقتر به ساحل، احتمالاً در استرالیا، یدک بکشد. استارشیپ برای استفاده مجدد طراحی شده است، اما نه پس از قرار گرفتن در معرض آب شور.
هوت افزود: «این برای بهبود سپر حرارتی و هر چیز دیگری بسیار حیاتی است. خبر واقعاً خوب این است که … شما در حال مشاهده یک سپر حرارتی تقریباً سالم هستید. ما با فشار دینامیکی بسیار بالاتری پرواز میکردیم، بنابراین فشار بسیار بیشتری بر این وسیله در مسیر صعود وارد میشد و اکنون سالم در آب قرار دارد.»
اسپیسایکس پس از فرود در آب، از طریق شبکه پهنای باند ماهوارهای استارلینک خود، سیگنالهایی را از استارشیپ دریافت میکرد. دوربین روی استارشیپ هیچ نشانهای از آسیب خارجی به شش موتور رپتور (Raptor) فضاپیما را نشان نمیداد، حتی با وجود اینکه آب به لنز آن میخورد.
پرواز آزمایشی روز جمعه، سیزدهمین پرتاب استارشیپ اسپیسایکس بر فراز تقویتکننده عظیم سوپر هوی و دومین پرواز آخرین نسخه قدرتمندترین موشک جهان – استارشیپ نسخه ۳ – بود.
استارشیپ و تقویتکننده سوپر هوی آن در ساعت ۵:۵۱ عصر به وقت CDT در تاریخ ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۶ (۲۵ تیر ۱۴۰۵)، از محل پرتاب اسپیسایکس در جنوب تگزاس به فضا پرتاب میشوند.
اعتبار: Reginald Mathalone/NurPhoto via Getty Images
این موشک ۱۲۴ متری (۴۰۸ فوت) از استاربیس، تگزاس، در چند مایلی شمال مرز ایالات متحده و مکزیک، در ساعت ۵:۵۱ بعد از ظهر CDT (۱:۲۱ بامداد به وقت تهران – ۲۸ تیر) به پرواز درآمد. سی و سه موتور رپتور مجهز به متان در تقویتکننده سوپر هوی، موشک را به سمت شرق بر فراز خلیج مکزیک و به اتمسفر فوقانی هدایت کردند، جایی که پس از سوزاندن بیشتر سوخت کرایوژنیک خود، تقویتکننده از مرحله بالایی استارشیپ جدا شد.
تنها مورد ناتمام در فهرست وظایف اسپیسایکس برای پرواز ۱۳، فرود کنترلشده تقویتکننده سوپر هوی بود. قرار بود موتورهای آن برای یک مرحله فرود در سواحل تگزاس دوباره روشن شوند که این عمل، مانورهای مورد نیاز برای بازگشت تقویتکننده به سکوی پرتاب برای بازیابی و استفاده مجدد را شبیهسازی میکرد.
اما برخی از موتورهای رپتور برای مرحله فرود روشن نشدند و تقویتکننده با سرعت زیاد به اقیانوس سقوط کرد. اسپیسایکس در پرواز قبلی در ماه می نیز با مشکلاتی در فرود تقویتکننده روبرو شده بود. پرواز روز جمعه پیشرفتهایی را نشان داد؛ اما مهندسان هنوز کارهای بیشتری برای بازیابی این نسخه از تقویتکننده سوپر هوی دارند. اسپیسایکس پیش از این دو بار تقویتکنندههای سوپر هوی را با طراحی استارشیپ نسخه ۲ بازیابی و مجدداً پرواز داده بود، اما با نسخه ۳ این کار را انجام نداده است.
مقامات اسپیسایکس در بهروزرسانی وبسایت شرکت نوشتند: «تقویتکننده با موفقیت بخش پرتاب با فشار بالای سوخترسانی را با هر ۳۳ موتور انجام داد که اولین بار برای سوپر هوی V3 بود، قبل از اینکه سوخترسانی زودتر به پایان برسد. این تقویتکننده تلاش کرد موتورهای خود را برای مرحله فرود دوباره روشن کند و تعدادی از آنها با موفقیت روشن شدند قبل از اینکه با فرودی سخت در خلیج روبرو شود.»
موفقیت در فضا
همزمان با فرود تقویتکننده سوپر هوی به سمت خلیج، استارشیپ به شتاب گرفتن در فضا ادامه داد و شش موتور خود را برای بیش از پنج دقیقه قبل از آغاز یک دوره ۳۰ دقیقهای حرکت آرام بر فراز دریای کارائیب، اقیانوس اطلس و آفریقای جنوبی روشن کرد.
چند دقیقه پس از خاموش شدن موتور، استارشیپ درب بخش حمل بار خود را باز کرد و شروع به استقرار ۲۰ ماهواره استارلینک کرد. این ماهوارهها اولین مدل ارتقاء یافته استارلینک V3 اسپیسایکس هستند که بهبودهای قابل توجهی در توان عملیاتی و قدرت دارند. آنها همچنین بزرگتر و سنگینتر از استارلینک V2 هستند، به این معنی که در موشک فالکون ۹ (Falcon 9) کوچکتر اسپیسایکس جای نمیگیرند.
استارشیپ ماهوارههای استارلینک V3 را با استفاده از پرتابکننده مانند «پز» خود، از طریق یک شکاف در کنار فضاپیما به بیرون پرتاب کرد. این ماهوارههای تخت پنل برای مدت طولانی در فضا نماندند. آنها در همان مسیر زیر مداری منحنی مانند استارشیپ پرواز کردند و طراحی شده بودند که کمتر از یک ساعت پس از پرتاب، هنگام سقوط به جو، بسوزند.
در مدت زمان کوتاهی، تیمهای زمینی اسپیسایکس با هر یک از ماهوارهها از طریق لینکهای ارتباطی رادیویی و لیزری ارتباط برقرار کردند و «تلهمتری کلیدی» را قبل از نابودی آتشین آنها دانلود کردند. این امر اولین نگاه مهندسان را به عملکرد استارلینک V3 در فضا فراهم کرد.
استارشیپ، تقویت شده توسط شش موتور رپتور، در این تصویر که توسط دوربین روی تقویتکننده سوپر هوی لحظاتی پس از جداسازی مراحل ثبت شده، در حال شتاب گرفتن به سمت فضا در روز جمعه دیده میشود.
اعتبار: SpaceX
با اتمام استقرار ماهوارهها، توجه به راه اندازی مجدد کوتاهی از یکی از موتورهای رپتور فضاپیما معطوف شد، رویدادی که مهندسان در پرواز قبلی از آن صرف نظر کرده بودند. این مرحله احتراق تقریباً ۱۴ ثانیه طول کشید و برای ناظران در آفریقای جنوبی قابل مشاهده بود. اسپیسایکس این نمایش را به عنوان «قابلیت اصلی برای مأموریتهای مداری آینده» ستود. سپس گرانش، استارشیپ را به زمین بازگرداند.
گامهای بعدی برای استارشیپ، رسیدن به مدار و بازگرداندن فضاپیما به محل پرتاب است. این دستاوردها، به اسپیسایکس امکان پرتاب ماهوارههای عملیاتی استارلینک V3 را میدهد و اتصال پرسرعت مستقیم به دستگاه را برای مصرفکنندگان و ارتش ایالات متحده فراهم میکند و درآمدی نیز به همراه خواهد داشت.
برای ناسا، پرواز مداری، اسپیسایکس را در مسیری به سمت سوختگیری مداری قرار میدهد. این نمایش برای هر پرواز استارشیپ فراتر از مدار پایین زمین، از جمله مأموریتهای ماه در حمایت از برنامه آرتمیس ناسا، حیاتی است. ناسا با اسپیسایکس و بلواوریجین (Blue Origin) همکاری میکند تا نسخههای انسانی استارشیپ و ماهنشین «بلو مون» (Blue Moon) را برای انتقال فضانوردان به سطح ماه و بالعکس توسعه دهد.
جرد آیزاکمن، مدیر ناسا، پس از پرتاب پرواز ۱۳ در پستی در پلتفرم ایکس نوشت: «از آنچه از این مأموریت آموخته خواهد شد، هیجانزدهام. زمانی که استارشیپ عملیاتی شود، قابلیتهای آن تغییردهنده بازی خواهند بود، که مهمترین آنها اطمینان از این است که ما هرگز ماه را دوباره رها نخواهیم کرد!»
اسپیسایکس یک سکوی پرتاب فعال در تگزاس دارد و یک سکوی استارشیپ دوم نیز در دست بازسازی است. دو سایت پرتاب استارشیپ نیز در مرکز فضایی کندی و ایستگاه نیروی فضایی کیپ کاناورال در فلوریدا در حال ساخت هستند. آزمایش سوختگیری مداری شامل دو پرتاب استارشیپ خواهد بود که به فضاپیماها امکان میدهد در مدار با یکدیگر ملاقات کرده و متصل شوند. سپس یک فضاپیما، متان و سوخت اکسیژن مایع را از طریق اتصالات خودکار به فضاپیمای دیگر منتقل خواهد کرد.
برای پر کردن مجدد یک استارشیپ با سوخت کافی برای رسیدن به ماه، به چندین مرحله سوختگیری متوالی و سریع نیاز است که مستلزم استفاده مجدد سریع از استارشیپها و تقویتکنندههای سوپر هوی در چندین سکوی پرتاب خواهد بود. با پرواز آزمایشی اخیر، اسپیسایکس آماده به نظر میرسد تا وارد مرحله بعدی برنامه توسعه تکراری استارشیپ شود. این کار آسان نخواهد بود.
شانا دیز، مدیر قابلیت اطمینان پرواز استارشیپ در اسپیسایکس، در پلتفرم ایکس نوشت: «دادههای بسیار مهمی در این مأموریت از یک احتراق نمایشی برای بازگشت رپتور به جو و اولین پرواز برای ماهوارههای نسل بعدی استارلینک جمعآوری شد.»
دیز افزود: «احساس میکنم آمادهایم تا با سرعت به سمت قرار دادن محموله در مدار حرکت کنیم، که برای آن بسیار هیجانزده هستم. وسایل نقلیه توسعهای سرگرمکننده هستند؛ اما در نهایت، ما برای قرار دادن چیزها در فضا اینجا هستیم و من از قابلیتهای تغییردهنده بازی این موشک به وجد آمدهام.»
این مطلب بر اساس خبر Ars Technica بازنویسی و ترجمه شده است.

















دیدگاهها۰
برای ثبت نظر، پرسش یا رأی ابتدا وارد حساب کاربری شوید.